Gdy parę lat temu wracałam z Atlanty, Jet Blue ogłosił, że poszukuje ochotników, którzy ustąpią miejsca. Nie miałam żadnych planów na resztę tego dnia, więc ustąpiłam miejsca matce chcącej zdążyć na ślub syna. Do domu w Nowym Jorku dotarłam o cztery godziny później, a w zamian dostałam od Jet Blue dobry obiad plus dwa kupony na dwa przeloty w dowolne miejsce w kontynentalnych Stanach Zjednoczonych ważne na rok. Bogatsza o te doświadczenia, chcę się podzielić informacjami o tym, jak latać za darmo.

Co to jest bumping
Linie lotnicze starają się wypełniać samoloty do maksimum. Wiedzą, że statystycznie zawsze kilku pasażerów się nie pojawia, więc często przyjmują nieco więcej rezerwacji niż mają miejsc. Rezultatem bywa brak miejsc dla pasażerów, którzy przyjdą na lotnisko później, co nazywa się po angielsku bumping. Prawo federalne tego nie zabrania, ale określa udzielenie odpowiedniego odszkodowania dla nie wpuszczonych na pokład pasażerów.

Gdy braknie dla ciebie miejsca
Gdy zabrakło miejsca dla pasażera, linia lotnicza musi zwrócić mu wartość jego biletu w jedną stronę, do maksymalnej kwoty $200, jeżeli drugi samolot dowiezie go do miejsca przeznaczenia od godziny do dwóch później. Gdy pasażer spóźni się więcej niż dwie godziny w wyniku braku miejsca, rekompensata zostaje podwojona (maksymalnie do $400). Po skandalu z usuniętym pasażerem w ubiegłym roku, United Airlines może zaoferować nawet do $10,000 na otarcie łez pasażerowi, dla którego zabrakło miejsca. Warunkiem jest, by wina za spóźnienia leżała po stronie linii lotniczych; zakłócenia pogodowe, opóźnienia na lotnisku czy ataki terrorystyczne rozgrzeszają przewoźników.
Płatność bywa w formie czeku, ale linie lotnicze przeważnie oferują kupony na przyszłe loty. Możesz upomnieć się o wyższą kwotę. Ile dostaniesz, zależy od pracownika linii lotniczych.
Pierwsza metoda podróżowania za darmo – upomnij się o rekompensatę, gdy linie lotnicze dowiozą cię z opóźnieniem przez nich spowodowane.

Ustąp miejsca
Wielu nie przyjętych na pokład pasażerów denerwuje się i głośno oponuje na lotnisku, co źle wpływa na wizerunek linii lotniczej. W takich sytuacjach pracownicy linii poszukują pasażerów, którzy zrzekną się swoich miejsc dobrowolnie.
Przepisy nie nakazują specjalnej nagrody za odstąpienie miejsca w samolocie, ale przewoźnicy oferują ochotnikom jeden czy dwa bezpłatne bilety do dowolnego miejsca na terenie kontynentalnych Stanów Zjednoczonych, a oprócz tego, oczywiście, miejsce na następny rejs. Jeżeli opóźnienie jest dłuższe, firma funduje obiad, a nawet nocleg w hotelu. Nagrody są hojne – linie lotnicze nie chcą zrażać pasażerów, dla których zabrakło miejsc.
Jeżeli samolot jest pełny, brakuje miejsca dla zdesperowanego pasażera, a nikt nie chce odstąpić miejsca, linia lotnicza oferuje nawet $1,000 nagrody w gotówce plus nocleg i obiad, gdy następny lot jest nazajutrz. Jeżeli ci się nie spieszy – dlaczego nie skorzystać z takiej oferty?
Drugi sposób podróżowania za darmo: ustąp swego miejsca. Negocjując nagrodę, spytaj, kiedy będziesz mógł wykorzystać oferowany kupon, kiedy on wygasa, czy możesz go odstąpić i czy możesz użyć go na kilka podróży.

Wymogi i wyjątki od reguły
Ażeby dostać rekompensatę za brak miejsca, musisz mieć bilet wykupiony z odpowiednim wyprzedzeniem, potwierdzoną rezerwację, a do odprawy (checking) zgłosić się w przepisowym czasie.
Od praw niewpuszczonych na pokład pasażerów są wyjątki. Rekompensata nie należy ci się, jeżeli linie lotnicze dowiozą cię innym samolotem w przeciągu godziny od planowanego terminu przylotu, albo gdy są zmuszone użyć mniejszy samolot. Reguły te nie stosują się do rejsów czarterowych oraz rejsów samolotami mieszczącymi 60 lub mniej pasażerów. Nie dotyczą też lotów międzynarodowych w kierunku USA, chociaż niektórzy przewoźnicy poddają się nim dobrowolnie.
Unia Europejska ma swoje własne przepisy, zajrzyj do: http://www.pasazer.com/pages/prawa-pasazerow.

Darmowa podróż za kupon
Tak więc zabrakło dla ciebie miejsca w samolocie, albo ustąpiłeś swego miejsca jako dobry samarytanin. Dostałeś kupon (flight voucher) upoważniający cię do dwóch krajowych przelotów w ciągu roku. Cieszysz się na bezpłatną podróż. Niestety, może się skończyć na marzeniach.
Jeżeli bierzesz urlop w ściśle określonym czasie, to szanse na skorzystanie z kuponu są małe. Linie lotnicze wyznaczają wiele tzw. blackout days, gdy biletu za kupon dostać nie można: każde święta, wiele weekendów. Co więcej, nawet w zwyczaje dni przeznaczają one tylko niewielką część biletów na wymianę za podróżne kupony. Z tego powodu należy lot za kupon zarezerwować z dużym wyprzedzeniem. Wielu wytrawnych podróżnych robi rezerwacje na przyszły rok zaraz po otrzymaniu kuponu. No i oczywiście, można lecieć tylko do miast obsługiwanych przez danego przewoźnika.
Gdy ustąpiłam miejsca w Atlancie, moja rodzina wykorzystała kupony przelotowe w następne lato z dużymi kłopotami, dopiero po zmianie daty, długości i miejsca planowanych wakacji. Gdy drugi raz nagrodzono mnie kuponami za opóźnienie lotu, nawet z nich nie skorzystałam. Ale ty możesz mieć więcej cierpliwości – więc warto spróbować.
Prawa pasażera linii lotniczych w Stanach Zjednoczonych wyjaśnie US. Department of Transportation: https://www. transportation. gov/airconsumer/fly-rights.
Miłych wojaży życzę.

 

Elżbieta Baumgartner