Amerykańskie Biuro Kontroli Rządu (US Government Accountability Office – GAO) obliczyło, że połowa emerytów i osób, które ukończyły 55 lat, nie ma emerytalnych oszczędności na takich kontach jak IRA czy 401 (k). Jedna trzecia wszystkich seniorów w USA nie ma żadnych oszczędności (patrz www.gao. gov/products/GAO-15-419. Brak oszczędności i poleganie tylko na głodowej emeryturze Social Security – to ponura wizja starości.

Gdy odchodzisz z pracy
Jedną z wielu przyczyn braku kont emerytalnych bywają nieodpowiednie decyzje przy zmianie pracy. Porozmawiajmy dziś na ten temat. Gdy odchodzisz z pracy, powinieneś starannie obejść się ze swoim programem emerytalnym, gdyż błędy mogą kosztować cię bardzo drogo. W tym artykule omówimy przepisy dotyczące najpopularniejszego zakładowego programu zwanego 401 (k).
Po odejściu z pracy masz kilka możliwości odnośnie środków zgromadzonych na koncie 401 (k):

  • zostawić pieniądze w programie emerytalnym pracodawcy,
  • zlikwidować konto,
  • przelać środki na konto IRA,
  • przenieść środki do programu 401 (k) w nowej pracy.

Warto wiedzieć, że ustawa Economic Growth and Tax Relief Act z roku 2001 uczyniła programy emerytalne w pełni przenośnymi, ułatwiając życie osobom zmieniającym pracę.

Ile pieniędzy jest twoich?
Nie wszystkie środki na koncie możesz zabrać ze sobą. Pieniądze wpłacone przez ciebie należą zawsze do ciebie, ale do tych wpłaconych przez pracodawcę musisz nabrać praw (vesting rights). Istnieją dwie wersje:

  • 3-letni cliff vesting – oddanie pracownikowi całkowitego prawa do środków wpłaconych przez pracodawcę po trzech latach stażu;
  • stopniowe oddawanie praw po 20 proc. rocznie począwszy od dwóch lat pracy.

Przeczytaj więcej w www.dol.gov/ebsa/publications/wyskapr.html.

Pozostawienie pieniędzy
Jeżeli masz na koncie 401 (k) ponad pięć tysięcy dolarów i podoba ci się wybór funduszy powierniczych, jaki program twój oferuje, to możesz to konto zostawić u poprzedniego pracodawcy. Masz od 30 do 90 dni na podjęcie decyzji. Jeżeli zechcesz, w przyszłości, w dowolnym czasie, będziesz mógł te pieniądze zabrać.
Gdy na koncie 401 (k) zgromadziłeś poniżej 5,000 dol., to zakład pracy może poprosić cię o jego likwidację.

Likwidacja konta
Wolno ci wypłacić środki z konta 401 (k) i wydać je na dowolne cele. Pamiętaj tylko, że będzie to równoznaczne z likwidacją konta emerytalnego. Likwidacja jest kosztowna, bowiem zapłacisz podatek dochodowy od wypłaconej kwoty plus 10-procentową karę, jeśli nie ukończyłeś 59 i pół roku. Roztrwonienie funduszu emerytalnego jest krótkowzrocznym posunięciem, bo jego celem jest zabezpieczenie cię na starsze lata.

Uwaga: Niektórzy dostają czek z pracy, deponują go w swoim banku i nie czynią nic ponadto, nie przeczuwając, że czekają ich kłopoty. Jest to równoznaczne z wypłatą pieniędzy emerytalnych (distribution), a to, czy dolary leżą na zwykłym koncie w banku, czy zostały wydane na zakup samochodu, nie ma znaczenia.

Przestroga: Niektórzy chcą wybrać gotówkę i wpłacić ją potem na inne konto emerytalne. Gdy sam wypłacisz gotówkę, zostanie ci potrącone 20 proc. tytułem zaliczki podatkowej. Jeżeli w przeciągu 60 dni środki te wpłacisz na inny fundusz emerytalny, owa zaliczka podatkowa zostanie ci zwrócona, gdy wykażesz ją na swojej rocznej podatkowej deklaracji. Powiedzmy, że po długich latach pracy wypłaciłeś 100,000 dol. ze swojego konta emerytalnego i 20,000 dol. wstrzymano ci tytułem zaliczki. W ciągu 60 dni musisz wpłacić na drugie konto emerytalne całe 100,000 dol., czyli brakujące 20,000 dol. powinieneś wyjąć z własnej kieszeni. Jeżeli tego nie uczynisz, Urząd Podatkowy potraktuje brakujące 20,000 dol. jako distribution i wymierzy podatek w wysokości zależnej od twego przedziału podatkowego. W ten sposób możesz stracić nawet połowę uskładanych emerytalnych pieniędzy na podatek i 10-procentową karę. Warto więc uważać.

Przelanie środków na konto IRA
Ażeby uniknąć powyższych problemów, najlepiej dokonać bezpośredniego transferu środków z konta 401 (k) na inne konto emerytalne, co nazywa się rollover. Środki możesz przenieść na konto IRA albo na konto 401 (k) w nowym zakładzie pracy.

Instytucje finansowe załatwiają to między sobą. Otwierając nowe konto IRA, podajesz w stosownej rubryce wniosku, z jakiej instytucji i z jakiego konta pieniądze mają być przelane. Unika się wtedy konieczności zapłacenia 20 proc. zaliczki podatkowej.

Uwaga: Nie wpłacaj środków z konta 401 (k) na istniejące konto IRA, by uniknąć wymieszania środków z różnych źródeł. Otwórz nowe konto IRA w dowolnej finansowej instytucji – banku, domu maklerskim czy funduszu powierniczym.

Przeniesienie 401 (k) do drugiego pracodawcy
Jeżeli nowy pracodawca oferuje 401 (k), warto z niego skorzystać i przelać tam środki z dotychczasowego planu w celu ich konsolidacji. Prawie wszystkie programy 401 (k) przyjmują środki z innych planów emerytalnych.

Wszelkie programy emerytalne stosowane w Stanach Zjednoczonych – indywidualne i zakładowe, dla pracowników i osób samozatrudnionych – ich zasady wpłat i wypłat, implikacje podatkowe itp. Omówione są w książce pt. Amerykańskie emerytury. Zanim przeniesiesz swoją emerytalną pulę do nowego programu, przyjrzyj się, jakie opcje inwestycyjne on oferuje. Jeżeli ograniczone, to konto IRA w dużej firmie jak Charles Schwab czy Fidelity da ci więcej możliwości.

Elżbieta Baumgartner