Shen Yun

Nowojorski zespół artystyczny Shen Yun Performing Arts ożywia ducha tradycyjnej kultury chińskiej przez niezwykłe, energetyzujące, pełne kolorów i zapierające dech przedstawienia.

Tradycyjna kultura chińska
Skomplikowane techniki taneczne, orkiestra łącząca instrumenty i brzmienia wywodzące się z kultur Wschodu i Zachodu, przepiękne kostiumy, oszałamiające projekcje w tle – to właśnie Shen Yun na pierwszy rzut oka.

Zagłębiając się jednak dalej, można dostrzec u podłoża ich przedstawień niezgłębione morze bogactwa tradycyjnej kultury chińskiej. Ludzie i istoty niebiańskie przewijają się przez scenę, połączeni ze sobą wspólnym losem. Ideały i zasady wytworzone przez tradycyjną kulturę chińską w ciągu tysiącleci, takie jak życzliwość i sprawiedliwość, moralność i mądrość, prawość i wierność, szacunek dla niebios i zapłata za złe uczynki emanują ze sceny nabierając życia i poruszając do głębi widzów.

Od niepamiętnych czasów Chiny nazywane były „Niebiańskim Cesarstwem”. Odnosi się to nie tylko to potęgi i pozycji Chin w Azji Wschodniej jako „Państwa Środka”, ale także zawiera głębsze znaczenie, a mianowicie charakteryzuje Chiny jako kraj, w którym kiedyś ludzie współistnieli z istotami niebiańskimi. Odnosi się to także do wierzeń, że istoty niebiańskie przekazały chińskiemu ludowi w czasie panowania różnych dynastii nieprzebrane bogactwo kulturowe. Kultura chińska jest z tego powodu uważana, za powstałą w wyniku „niebiańskiej ingerencji” i jest jedyną w świecie kulturą, której pięcio-tysiącletnie dzieje są udokumentowane przez zapiski historyczne. Pozostawiła ona po sobie niezliczone dzieła literackie, dokumenty historyczne, relikty kulturowe oraz krajowe rejestry odzwierciedlające jej ogromny zasięg.

Konfucjanizm, buddyzm i taoizm stanowiły podłoże cywilizacji chińskiej. Myśl taoistyczna, uważana za źródło kultury chińskiej została usystematyzowana w księdze „Tao Te Ching” (tytuł najczęściej jest tłumaczony jako „Księga Drogi i Cnoty”) przez mędrca Lao Zi ponad 2500 lat temu. Księga wykłada teorię niezbadanej „drogi” wszechświata, którą on nazywa Tao.

Konfucjanizm kładzie nacisk na zasady moralno-etyczne regulujące rządzenie krajem, funkcjonowanie rodziny, czy postępowanie jednostki. Te nauki Konfucjusza były zasadami, którymi kierowała się prawie każda dynastia chińska, poczynając od dynastii Han. Każdy, kto chciał piastować wyższy urząd musiał zdać przewidziany dla administracji państwowej egzamin, sprawdzający jego wiedzę na temat konfucjańskich dzieł i zalecanych przez nie moralno-etycznych norm postępowania.

W 67 r. n. e. w Chinach zaczął się rozpowszechniać buddyzm, który przedostał się do Chin z Indii. Nacisk kładziony przez buddyzm na indywidualne wybawienie i medytację wywarł głęboki, trwający do dzisiaj, wpływ na kulturę chińską.
Te trzy systemy filozoficzno-religijne: konfucjanizm, buddyzm i taoizm osiągnęły największy stopień rozwoju za panowania dynastii Tang, który to czas jest często postrzegany jako okres szczytowego rozkwitu cywilizacji chińskiej.

Dzisiejsze Chiny to połączenie burzliwego kapitalizmu z komunistyczną dyktaturą. Kulturowe tradycje chińskie prawie całkowicie zanikły, wyniszczone przez kolejne kampanie polityczne partii komunistycznej. Szczególnie destrukcyjny wpływ na tradycyjną kulturę miała Rewolucja Kulturalna z lat 60. i 70. Całe kolekcje starożytnych obiektów muzealnych, świątynie i literatura zostały zniszczone w imię rewolucji komunistycznej. Wiele słynnych dzieł operowych, piosenek ludowych i odwiecznych tradycji zostało przerobionych pod kątem propagandowym. Kultura chińska nigdy nie odzyskała poprzedniej świetności.

Odrodzenie kulturowe
W 2006 r. grupa artystów chińskich przebywających zagranicą połączyła wysiłki na rzecz wskrzeszenia bogatej spuścizny kulturowej Chin. Ciesząc się artystyczną swobodą Nowego Jorku utworzyli oni zespół Shen Yun Performing Arts, podejmując w ten sposób mozolną misję odrodzenia starej chińskiej kultury.

Istotą starożytnej kultury chińskiej było uszlachetnianie charakteru – oczyszczanie organizmu, myśli i ducha poprzez dyscypliny takie jak buddyzm, czy taoizm. W miarę jak poziom moralno-etyczny wzrasta, człowiek staje się coraz mniej przywiązany do różnego rodzaju pragnień i dążeń, stając się bardziej życzliwym, tolerancyjnym i szczerym.

Artyści Shen Yun idą w ślady tej tradycji, czerpiąc inspirację z chińskiej dyscypliny samodoskonalenia się zwanej Falun Gong. Cieszący się uznaniem chiński pierwszy tancerz z Warszawy, Piotr Huang powiedział w wywiadzie: „To wielce zmieniło moje serce i rozjaśniło mój umysł”. „Jeśli chodzi o artystę, to jego stan umysłu i serca pozostaje w bezpośrednim związku ze sztuką, którą tworzy” – dodał Huang. (Huang jest zdobywcą pierwszego miejsca w Międzynarodowym Konkursie Klasycznego Tańca Chińskiego w Nowym Jorku w 2014 r.)

Pan Hsieh Yung-Tien, artysta kaligrafii chińskiej z Tajwanu tak powiedział po obejrzeniu przedstawienia Shen Yun w tym roku w Tainan na Tajwanie: „Shen Yun czyni mnie dumnym. W przedstawieniu zawarta jest istota pięcio-tysiącletniej kultury chińskiej. Wiem o tym, ponieważ przeczytałem bardzo wiele prac z literatury na temat historii Chin.” „Przedstawienie, które obejrzałem, ma moc zmieniania myśli ludzkich. Morały wynikające z opowieści dostarczają widzom Shen Yun inspiracji i mądrości życiowej” – powiedział Hsieh. Prace kaligraficzne pana Hsieh znalazły się w wielu kolekcjach sztuki, a sam Hsieh dał pokaz swojego kunsztu w pałacu prezydenckim.

Sztuka pełna ekspresji
Jako jedna z najbardziej ekspresyjnych i jednocześnie wymagających form sztuki obecnie istniejących, klasyczny taniec chiński może zobrazować szeroką gamę postaci, opowieści i legendy oraz różne tradycje.

Istotnym elementem klasycznego tańca chińskiego jest „yun”. Po chińsku słowo to oznacza „wewnętrznego ducha.” Tancerze klasycznego tańca chińskiego potrafią oddać wnętrze postaci i wyrazić różnorodność emocji. Klasyczny taniec chiński kładzie też duży nacisk na wysoki poziom opanowania technik i form zawierających skomplikowane salta i przewroty.

Shen Yun zabiera widzów w podróż w czasie i przestrzeni ukazując zarówno wysoko rozwinięte formy artystyczne kultywowane na dworach w różnych epokach jak również tańce ludowe i etniczne, charakterystyczne dla rożnych grup etnicznych Chin.

Niektóre tańce ukazują opowieści z życia bohaterów ludowych pełne wartości takich jak szacunek dla niebios, czy przekonanie, że życzliwość jest nagradzana, a zło jest karane. Tańce przedstawiają też mity i legendy oraz historie ze znanych klasycznych powieści chińskich takich jak „Podróż na Zachód” czy „Opowieści znad brzegów rzek”.

Wokaliści Shen Yun wykonują oryginalne pieśni pełne filozoficznej zadumy nad życiem i jego sensem. Używają oni tradycyjnej, zapomnianej obecnie techniki wczesnego bel canto, pozwalającej im na mistrzowskie opanowanie śpiewu w wysokich rejestrach.

Orkiestra Shen Yun łączy ducha, piękno i wyrazistość muzyki chińskiej z precyzją, mocą i wspaniałością europejskiej orkiestry symfonicznej.

Światowa rewelacja
Każdego sezonu Shen Yun opracowuje nowe przedstawienie i wyrusza z nim na tournée po całym świecie, występując na najlepszych scenach takich jak Lincoln Center w Nowym Jorku, Kennedy Center w Washingtonie, Coliseum w Londynie.
Poprzez uniwersalny język muzyki i tańca Shen Yun dociera do widzów w różnym wieku, z różnych środowisk i różnych kultur. Kiedy Shen Yun wystąpił w Teatrze Wielkim w Łodzi w 2009 r. publiczność była zachwycona pięknem i głębią przedstawienia. Jolanta Chełmińska, ówczesny wojewoda łódzki powiedziała po przedstawieniu: „Fantastyczne! Każdy taniec bardzo mnie poruszył. Obserwowałam precyzyjne ruchy, piękne kolorowe kostiumy i uśmiechnięte twarze tancerzy. Ogromna nadzieja przenikała każdy taniec. To było niewiarygodne… Każdy musi to sam zobaczyć, doznać tego samemu.”

W sezonie 2016/2017 Shen Yun wystąpi w ponad stu miastach na całym świecie. Zawita też do Lincoln Center w Nowym Jorku w dniach 11-15 stycznia i NJPAC w Newark, NJ w dniach 3-7 maja. Orkiestra Symfoniczna Shen Yun wystąpi w Carnegie Hall 15 października. Więcej informacji znajduje się na stronie ShenYun.com

Elżbieta Kietlińska

(Artykuł stanowi kompilację ze źródeł zamieszczonych na poniższych stronach za zezwoleniem Epoch Media Group i Shen Yun. www.theepochtimes.com, www.shenyun.com)