Wielu z nas jeździ na święta Bożego Narodzenia do rodziny w Polsce, a przy okazji planuje załatwić różne sprawy: rodzinne, emerytalne, majątkowe czy spadkowe. W takiej sytuacji warto przygotować się, by uniknąć ewentualnych kłopotów.

Miej ważny paszport
Ważny polski paszport potrzebny ci jest z dwóch powodów. Po pierwsze, by wjechać do Polski na dłużej niż 90 dni (Amerykanie muszą się ubiegać o polską wizę, jeżeli zamierzają być w Polsce dłużej). Po drugie, co ważniejsze, powinieneś być w stanie wylegitymować się polskim paszportem na lotnisku w drodze powrotnej, gdyby pytała cię o to Służba Graniczna. Przeczytaj w sieci artykuł pt. Czy wraca „pułapka paszportowa”?

Jeżeli w nagłym przypadku potrzebujesz paszportu pilnie, konsulat może wydać ci dokument tymczasowy, który pozwoli na wjazd do Polski. W sieci szukaj „Wydanie paszportu tymczasowego”. W Polsce wyrobisz sobie polski paszport na miejscu, pod warunkiem, że masz czas i stosowne dokumenty.

Powinieneś również mieć ważny amerykański paszport albo zieloną kartę, by wjechać z powrotem do USA. Kończy ci się ważność paszportu? Możesz go odnowić w ciągu kilku dni. Szczegóły w witrynie amerykańskiego Departamentu Stanu: travel.state.gov/passport.

Polski dowód tożsamości
Aby załatwić w Polsce sprawy majątkowe czy biznesowe, musisz mieć polski dowód tożsamości: polski paszport albo dowód osobisty. Bez nich traktowany będziesz jak cudzoziemiec.

Jeżeli twój poprzedni polski paszport utracił ważność przed 1 stycznia 2002 roku i nie posiadasz ważnego polskiego dowodu osobistego, to ani konsulat w USA, ani urząd wojewódzki w Polsce, nie przedłużą ci paszportu od ręki. Konsul zażąda przedłożenia decyzji wojewody potwierdzającej posiadanie obywatelstwa polskiego. Procedura opisana jest w witrynie polskiego Konsulatu w Nowym Jorku: www.nowyjork.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/paszporty.

Jeżeli rozwiodłeś się w Stanach, zawarłeś tu związek małżeński, to najpierw musisz umiejscowić (zarejestrować) ten akt cywilny w Polsce, czyli wpisać do aktów stanu cywilnego w miejscu swojego ostatniego zameldowania w Polsce, a w razie jego braku – w Urzędzie Stanu Cywilnego w Warszawie. Wniosek można złożyć również za pośrednictwem Konsulatu. Dokumenty amerykańskie muszą być przetłumaczone na język polski. W sieci szukaj „Transkrypcja aktów stanu cywilnego”.

Dopiero mając dotyczące cię zdarzenie (rozwód, małżeństwo, urodzenie dziecka) zarejestrowane w Polsce, można ubiegać się o polski dokument tożsamości i numer PESEL.

Uwaga: Do złożenia wniosku o polską emeryturę nie potrzebujesz polskiego dowodu tożsamości. Możesz wylegitymować się amerykańskim paszportem.

Telefon w Polsce
Jeżeli masz polski telefon z polską kartą SIM, to wkrótce może przestać on działać. Do tej pory można było kupić kartę SIM w każdym kiosku. Z powodu ustawy antyterrorystycznej od 25 lipca 2016 roku jest to utrudnione. Kupując kartę, musisz ją zarejestrować: okazać dowód tożsamości, podać swoje dane oraz numer PESEL. Obowiązek rejestracji kart prepaid dotyczy także tych obecnych już na rynku. Wszystkie osoby, które korzystają z anonimowego „prepaida”, muszą go zarejestrować na swoje nazwisko – bezpośrednio u operatora. Jeżeli nie uczynią tego do 1 lutego 2017 r., karta zostanie wyłączona.

Transfer pieniędzy do Polski
Nie wieź dużych kwot w gotówce. Po pierwsze, bez deklaracji możesz przewieźć przez granicę do $10,000 na osobę, a po drugie, możesz podpaść urzędowi podatkowemu, gdy nie będziesz w stanie wyjaśnić pochodzenia pieniędzy.

W każdym banku, gdzie masz rachunek, możesz zlecić międzynarodowy przelew pieniędzy na dolarowe konto w banku polskim. Jest to proste zadanie, ale w pośpiechu mogą pojawić się utrudnienia. Na przykład, może się okazać, że nie masz przy sobie prawidłowego numeru polskiego banku (routing number), albo niedoświadczony pracownik amerykańskiego banku ma problemy z dokonaniem transakcji. Czasami rozwiązaniem bywa wybranie pieniędzy w formie kasjerskiego czeku i dokonanie przelewu przez US Money Express, Western Union czy MoneyGram.

Karta kredytowa w USA i w Polsce
Twoja amerykańska karta kredytowa czy debetowa Visa, MasterCard, American Express czy Diners Club przyjmowana będzie wszędzie w Polsce, jak i w całym cywilizowanym świecie. Od października 2015 roku nasze amerykańskie karty mają już oprócz tradycyjnego paska magnetycznego, również układy scalone (chip), więc są w pełni bezpieczne i kompatybilne z czytnikami w Europie, gdzie chipy stosowane są już od wielu lat. Co miesiąc spłacaj należności na karcie przez komputer.

Jeżeli bywasz w Polsce dłużej, wyrób polską kartę kredytową podając twój polski adres. Powodem jest fakt, że niektóre placówki (np. sklepy internetowe) nie przyjmują zagranicznych kart należących do klientów zamieszkałych poza granicami Polski. Ponadto posługiwanie się zagraniczną kartą bywa drogie. Banki przeliczają operacje według niekorzystnego kursu, a czasem przewalutowują dwukrotnie: złotówki na euro i później z euro na dolary. Uwaga: Polski bank udzieli ci karty kredytowej tylko wtedy, gdy wykażesz się dobrą zdolnością kredytową.

Rada: Warto założyć konto w polskim banku z karta debetową, którą będziesz posługiwać się w Polsce bez prowizji.

Konto w polskim banku
By otrzymać polską kartę kredytową, trzeba założyć konto w polskim banku. Jeżeli zakładając rachunek wyjawisz, że jesteś amerykańskim podatnikiem, dotyczyć cię będzie ustawa FATCA o ujawnianiu kont zagranicznych. Nawiasem mówiąc, jeżeli masz już konto w polskim banku, a nie odpowiedziałaś na listy z banku, domagające się od ciebie wypełnienia Oświadczenia w sprawie FATCA, to od 1 grudnia bank może zablokować ci rachunek. Przeczytaj na sieci artykuł pt. „Czy polski bank zablokuje ci konto”.

Prawo jazdy
Amerykańskie prawo jazdy jest ważne w Polsce przez pół roku od daty przyjazdu pod warunkiem, że masz również międzynarodowe prawo jazdy. Wyjaśnia ambasada USA w Polsce: pl.usembassy.gov/pl/uslugi-dla-obywateli-usa/prawo-jazdy-w-polsce/.

Prezenty dla rodziny
Teraz w Polsce można tam kupić wszystko. Wybór jest nawet ciekawszy niż w USA, bowiem dostępne są towary z Zachodniej Europy – gustowne i znakomitej jakości. Nie wlecz walizki ciuchów i drobiazgów, bo trudno utrafić w gusta i potrzeby. Najlepszym prezentem pod choinkę są dolarowe banknoty.

Elżbieta Baumgartner