Świąteczny nastrój w Instytucie Piłsudskiego trwał już od niedzieli, 4 grudnia, kiedy to w centralnej części galerii ustawiliśmy ogromną choinkę.

Drzewko ubrały dzieci własnoręcznie wykonanymi podczas warsztatów plastycznych ozdobami. Mienią się na niej różnymi kolorami koszyczki, aniołki, pawie oczka i łańcuchy. W tej uroczystej scenerii odbyło się 10 grudnia tradycyjne przedświąteczne spotkanie czyli „Gwiazdka”. Przybyli na nią członkowie Instytutu, sponsorzy i przedstawiciele polonijnych organizacji, a także gość z Polski – minister Adam Kwiatkowski, szef gabinetu prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz z Waszyngtonu – prof. Piotr Wilczek, ambasador RP w Stanach Zjednoczonych. W podniosłym nastroju goście łamali się opłatkiem, składając sobie wzajemnie życzenia, a po kolacji, tradycyjnie, zabrzmiały polskie kolędy, do których akompaniowała Izabela Grajner Partyka. W kuluarach wspominaliśmy miniony rok działalności Instytutu, a był to bardzo pracowity czas.

W 2016 roku Instytut Piłsudskiego realizował ciekawe i ważne projekty i zadania oraz organizował spotkania i programy edukacyjne.

Przede wszystkim były to prace związane z realizacją grantów w dziedzinie digitalizacji, budową narzędzi usprawniających korzystanie ze strony online Instytutu, przebudowaniem strony internetowej, realizacją programów otwartych Instytutu oraz programów edukacyjnych.

Było to możliwe dzięki wsparciu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Dziedzictwo kulturowe / Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą. Dzięki temu wsparciu oraz prywatnym donacjom przez cały rok trwała realizacja projektu digitalizacji kolekcji Adiutantury Generalnej Naczelnego Wodza.

Digitalizacja tej kolekcji, zawierającej blisko 40 tysięcy stron bezcennych dokumentów z lat 1918-1922, jest już na ukończeniu i będzie udostępniona w całości przed końcem roku. Obecnie ze zbiorów online korzysta rocznie około 40 tysięcy użytkowników, którzy mają do dyspozycji osiem zdigitalizowanych kolekcji, w dużej części uratowanych w Warszawie podczas kampanii wrześniowej 1939 r., oraz kilka z tych, które trafiły do archiwum Instytutu po wojnie.

Z tego samego źródła pochodził grant na wydanie albumu o zbiorach Instytutu Piłsudskiego w Ameryce. Album w wersji polsko-angielskiej będzie świetną wizytówką Instytutu zachęcającą do korzystania z okazałych i cennych zbiorów oraz zapoznania się z historią i działalnością Instytutu. Dzięki grantom z Senatu RP działa już także nowy portal edukacyjny PoznajHistorie. org, w którym nauczyciele i uczniowie szkół podstawowych i średnich na całym świecie znajdą gotowe lekcje historii przygotowane przez fachowców na podstawie materiałów dostępnych w Instytucie, jak i dużo materiałów uzupełniających do dalszej nauki.

Dzięki grantowi Senatu RP przeprowadzono ważne prace związane z budową narzędzi usprawniających korzystanie ze strony Archiwów Online Instytutu oraz przebudowaniem strony internetowej Instytutu.
Z grantu Senatu RP zabezpieczono także niektóre potrzeby Instytutu związane z działalnością statutową, co w efekcie pozwoliło na realizację ciekawych, wartościowych i nieodpłatnych programów otwartych dla publiczności. Wśród nich projekcje filmów dokumentalnych, takich jak: Jolanty Chojeckiej – Kessler pt. „Zaufany Piłsudskiego”, obchody 1050 rocznicy chrztu Polski, promocje książek, spotkania z ciekawymi osobistościami jak: prof. Andrzej Nowak, prof. Beata Dorosz, Krystyna Piórkowska, dziennikarz i podróżnik Jędrzej Majka, pisarz Maciej Patkowski. Prowadzone były zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży w tym warsztaty artystyczne dla najmłodszych jak malowanie jajek i przygotowanie ozdób choinkowych, lekcje historii dla uczniów szkół polonijnych oraz amerykańskich w ramach współpracy z amerykańską podstawową szkołą publiczną nr 34 na Greenpoincie.

Dzięki oferowanym ciekawym programom Instytut odwiedziło ponad dwa tysiące osób biorąc udział w trzydziestu otwartych dla publiczności programach w tym wielu znamienitych gości z Polski ze świata polityki i nauki. Z archiwum Instytutu korzystało ponad czterdziestu naukowców oraz wykonano ponad 120 kwerend naukowych.

Instytut od 2010 roku intensywnie współpracuje z Instytutem Pamięci Narodowej. Wynikiem tej współpracy są dziesiątki tysięcy zdigitalizowanych dokumentów, uporządkowane materiały archiwalne i bezpiecznie przeniesione kolekcje Instytutu z Manhattanu na Greenpoint, a także wspólne publikacje naukowe. W roku 2016 w Instytucie gościło ośmiu pracowników IPN na miesięcznych pobytach, co wpłynęło na znaczne przyśpieszenie procesu digitalizacji.

Od 2001 roku Instytut współpracuje z Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych, co pozwoliło uporządkować zbiory i przygotować szczegółowe inwentarze kolekcji online. W tym roku na dwumiesięcznym stażu gościł dr Bartosz Nowożycki, który kończył opracowywanie kolekcji Stowarzyszenia Polskich Kombatantów.

Instytut działa prężnie i jest nowoczesnym centrum polskiej historii i kultury. Od ponad roku mieści się na Greenpoincie w sercu polskiej dzielnicy i otrzymuje wsparcie od okolicznych biznesów polonijnych, ale przede wszystkim od Polsko-Słowiańskiej Federalnej Unii Kredytowej.

Wszystkim członkom, darczyńcom i przyjaciołom Instytutu Piłsudskiego w Ameryce z okazji Świąt Bożego Narodzenia i Nowego 2017 roku życzymy wiele szczęścia i pomyślności.

Jolanta Szczepkowska