Karta płatnicza (debetowa – debit card) to twój instrument zdalnego dostępu do pieniędzy zgromadzonych na koncie w banku. Możesz się nim posługiwać na całym świecie. Karta płatnicza pozwala nie tylko na wybieranie gotówki z bankomatu (jak karta ATM), ale również na dokonywanie bezgotówkowych płatności za towary i usługi. Prosty z pozoru instrument ma trochę tajników, które warto poznać.

Sekret 1: Jaką masz kartę?
Istnieją karty bankomatowe (ATM cards), kredytowe i debetowe (płatnicze). Ale nawet te ostatnie bywają różne. Warto wiedzieć, jaką masz kartę debetową, żeby znać reguły gry.

Istnieją dwa rodzaje kart debetowych: z debetem natychmiastowym i opóźnionym:

· Debet natychmiastowy (online debit), z hasłem PIN. Płatność przelewana jest natychmiast z konta właściciela karty na konto sklepu.

· Debet opóźniony albo z podpisem (deferred, offline debit), bez PIN, transakcja realizowana jak „kredytowa” (opłaty jak przy karcie kredytowej), należność przelewana pod koniec dnia albo z dłuższym opóźnieniem.

Karty płatnicze przyjmowane są przez wszystkie sklepy „naziemne” i internetowe. Płatność przelewana jest natychmiast z konta właściciela karty na konto sklepu. Karty płatnicze mają tę przewagę nad kartami kredytowymi, że umożliwiają wydanie tylko posiadanej na koncie kwoty, bez zaciągania pożyczki, co jest dobre dla rozrzutnych osób. Przy ich pomocy można również uzyskać gotówkę w każdym bankomacie.

Sekret 2. Słabsza ochrona konsumenta niż z kartą kredytową
Jeżeli kradzież dotyczy karty ATM, debetowej czy innego elektronicznego sposobu transakcji, to jesteś chroniony przez Electronic Fund Transfer Act, a stopień twojej odpowiedzialności zależy od tego, jak szybko zawiadomisz o stracie karty czy nieautoryzowanej transakcji.

Jeżeli zgłosisz zniknięcie karty ATM czy debetowej zanim zostanie użyta bez twego zezwolenia, nie będziesz odpowiedzialny za nieautoryzowane transakcje. Gdy zgłosisz stratę karty w ciągu dwóch dni roboczych, twoja odpowiedzialność ograniczona jest tylko do $50. Zawiadomienie posłane od 2 do 60 dni uczyni cię odpowiedzialnym do kwoty $500. Po tym terminie możesz stracić wszystkie pieniądze wybrane przez złodzieja.

Uwaga: Pamiętajmy, że karty debetowe nie dają użytkownikom przywilejów, takich jak karty kredytowe. Nawet karta debetowa Visa z podpisem nie będzie miała przywilejów takich, jak karta kredytowa Visa – przedłużonej gwarancji, ubezpieczenie wynajmowanego samochodu, ubezpieczenie kupionych na kartę towarów (purchase protection, price protection) itp.

Sekret 3. Kopie paragonów
Jeżeli zgubisz dowód zakupu towaru, to wiedz, że niektórzy emitenci kart debetowych są w stanie go odzyskać. Nie będzie to sklepowy kwit, ale wyciąg transakcji pokazujący rodzaj towaru, jego cenę, datę i miejsce zakupu.

Niektóre instytucje pobierają za tę usługę niewielką opłatę, niektóre świadczą ją bezpłatnie. Paragon dostaniesz pocztą albo mailem.

Sekret 4: Ile za przekroczenie stanu konta?
Zdecyduj, co chcesz żeby się działo, gdy zabraknie ci na koncie pieniędzy. Czy wolisz, żeby płatność kartą debetową nie doszła do skutku czy też gotów jesteś zapłacić karę, byle tylko transakcja miała miejsce? Istnieją dwa rodzaje ochrony przed przekroczeniem stanu konta:

· Standardowa ochrona (overdraft protection albo courtesy pay): Bank honoruje transakcję, pobiera $25-$35 kary.

· Program ochrony: Polega to na linii kredytu albo połączeniu z kontem oszczędnościowym. Bank pobiera opłaty, ale niższe od standardowej ochrony.

Od 15 sierpnia 2010 roku na ochronę przed overdraft musisz się zgodzić w przypadku transakcji debetowych i ATM. Bez twojej zgody bank nie może automatycznie dawać ci standardowej ochrony i pobierać kar za przekroczenie stanu konta, gdy płacisz kartą debetową, czy pobierasz pieniądze przez ATM.

Sekret 5: Transakcje niekoniecznie po kolei
Może się wydawać, że płatności za pomocą kart debetowych nanoszone są w kolejności. Ale nie koniecznie.
Przykład: Masz niewiele na koncie, ale kupujesz kawę za $2, pizzę za $3, książkę w księgarni za $8. Pod koniec dnia zmuszony jesteś zatankować za $40. Liczyłeś, że transakcje nanoszone będą chronologicznie i co najwyżej ostatnia będzie bez pokrycia. Ale okazało się, że bank najpierw zdjął z konta $40, co spowodowało negatywne saldo. Wszystkie inne płatności z tego dnia – $4, $3 i $8 – odbiły się, pociągając dotkliwe kary.

Wniosek: Nie masz kontroli nad kolejnością nanoszenia transakcji z jednego dnia, szczególnie jeżeli korzystasz z debetu opóźnionego (z podpisem). Rozważ rezygnację z programu overdraft protection. Gdy braknie pieniędzy, karta po prostu przestanie działać. Na taką okoliczność miej alternatywne źródło pieniędzy.

W następnym numerze wyjawię pięć kolejnych sekretów kart debetowych.