Napisał do nas pan Grzegorz: Mam obywatelstwo USA, ale od lat mieszkam, pracuję i płacę podatki w Polsce. Czy zobowiązany jestem do składania deklaracji rozliczeniowych również w USA? Czy muszę to robić przez jakieś amerykańskie biuro, które się w takich rozliczeniach specjalizuje?

Kiedy ekspatriant nie musi słać zeznania podatkowego

Amerykańskie przepisy podatkowe mówią, że amerykański obywatel albo stały rezydent winny jest rozliczać się IRS z przychodów z całego świata. Podatki zapłacone za granicą mogą stanowić odpis w Stanach, jeżeli USA i dany kraj mają ze sobą umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania – jak z Polską.

Obywatel czy stały rezydent nie musi słać podatkowych deklaracji, jeżeli nie jest winien w USA podatków, co dzieje się przeważnie wtedy, gdy przychód jego rodziny jest niższy od sumy standardowej ulgi (standard deduction) oraz osobistego odpisu (personal exemption). Limit ten zależy od sytuacji rodzinnej, od liczby osób na utrzymaniu oraz od wieku, a ponadto jest corocznie waloryzowany. Emerytura Social Security nie podlega opodatkowaniu dla umiarkowanie zarabiających. Jeżeli pan Grzegorz jest żonaty, to nie musi słać podatkowej deklaracji do IRS, jeżeli wraz z żoną zarabiają poniżej $20,000 rocznie (w 2014r., co daje ponad 60,000 złotych, bo dolar zwyżkuje). Jeżeli pan Grzegorz ma na utrzymaniu dzieci, to limit podnoszony jest o $3,950 na każde z nich (standard deduction).

Uwaga: W niektórych okolicznościach wynagrodzenie ekspatrianta pracującego za granicą jest wyłączone z amerykańskich podatków.

Wyłączenie podatkowe zagranicznych zarobków ekspatrianta

Zarobki posiadacza zielonej karty lub obywatela amerykańskiego wypracowane za granicą (np. w Polsce) mogą być zwolnione od amerykańskiego podatku dochodowego do wysokości $99,200 w roku 2014. Kwota ta jest corocznie waloryzowana wraz z inflacją. Zwolnienie to nazywa się foreign earned income exclusion i przysługuje, jeżeli podatnik spełnia wszystkie następujące warunki:

  • płaci w Polsce podatki,
  • jego dochód pochodzi z pracy (earned income),
  • jest jednym z poniższych:
  • obywatelem, który jest rezydentem w Polsce przez cały rok podatkowy
  • posiadaczem zielonej karty, który jest obywatelem Polski (kraju, z którym Stany mają umowę podatkową – tax treaty), a jednocześnie rezydentem Polski (w Polsce ma miejsce zamieszkania) przez cały rok podatkowy
  • obywatelem albo posiadaczem zielonej karty, który jest fizycznie obecny w Polsce przez co najmniej 330 dni w ciągu 12 miesięcy.

Posiadacze zielonej karty powinni sprawdzić w Publikacji 519, US Tax Guide for Aliens, www.irs.gov/pub/irs-pdf/p519.pdf, czy są amerykańskimi podatnikami (U. S. resident alien for tax purposes) i czy utrzymają ten status, gdy pracują czasowo za granicą.
Jeżeli zatrudnienie podatnika za granicą miało charakter tymczasowy (był w delegacji), wtedy nie kwalifikuje się do foreign earned income exclusion, ale może odpisać od dochodu pewne koszty (away-from-home expenses) takie jak zakwaterowanie, posiłki i przejazdy, co wyjaśnia IRS Publication 54, Tax Guide for citizens and Residents Abroad.

Od jakiego przychodu zwolnienie

Do zwolnienia foreign earned income exclusion zalicza się tylko wynagrodzenie z pracy albo przychód z działalności na własny rachunek (earned income). Nie wliczają się natomiast inne formy przychodu otrzymanego (pasywnego) np.: emerytura Social Security czy inne emerytury, odsetki z banku czy zyski kapitałowe z giełdy, czy czynsze z kamienicy (jeżeli sam zajmujesz się utrzymaniem i zarządzaniem swojej nieruchomości, wtedy 30% dochodu netto może być uważane za dochód zarobiony).

Jeśli nie jesteś uprawniony do foreign earned income exclusion, to możesz uniknąć podwójnego opodatkowania przez skorzystanie z zagranicznego kredytu podatkowego (foreign tax credit), który obniży twoją amerykańską stawkę podatkową proporcjonalnie do wysokości podatku zapłaconego w Polsce.

Jak rozliczać amerykańskie podatki z Polski

Większość imigrantów, którzy wracają do Polski na emeryturę, wcale nie musi słać zeznań, bowiem nie są dłużni żadnych podatków. Wyjaśniam to dokładnie w książce pt. „Emerytura reemigranta w Polsce” i Powrót do Polski. Inaczej jest z ludźmi pracującymi.
Uwaga: Amerykanom pracującym za granicą ulga nie przysługuje automatycz nie. Żeby z niej skorzystać, trzeba złożyć zeznanie podatkowe wraz z formularzem IRS From 2555, Foreign Earned Income. Instrukcje do formularza są tu.
Więcej informacji: IRS Publication 54, Tax Guide for citizens and Residents Abroad.
Internet daje możliwość składania zeznań podatkowych elektronicznie. Pomocny jest też program Turbo Tax.

Gdy Amerykanin za granicą nie wiedział o obowiązku podatkowym

Powiedzmy, że jesteś obywatelem amerykańskim, mieszkałeś i pracowałeś poza granicami USA przez kilka lat i nie wiedziałeś o konieczności rozliczenia podatkowego z amerykańskim fiskusem. Co powinieneś zrobić? Powinieneś przygotować deklaracje podatkowe za minione lata i posłać je do IRS. Szczegóły zależą od tego, czy po zastosowaniu wykluczenia podatkowego będziesz winien podatki, czy nie oraz czy IRS cię przyłapał, czy nie. Szczegóły w witrynie IRS. gov oraz w książce Powrót do Polski. Najlepiej skonsultuj się z kompetentnym doradcą podatkowym.